Centrum Zimbardo

14 kwietnia 2014 miało miejsce uroczyste otwarcie

Centrum Zimbardo

w Nikiszowcu

W wydarzeniu wziął udział inicjator i patron miejsca:

Profesor

Philip Zimbardo

Część oficjalną otworzył Profesor, który zamiast przecięcia wstęgi dokręcił na oczach wszystkich ostatnią śrubkę, kończąc tym samym trwający od ponad pół roku remont.

Centrum Zimbardo w Nikiszowcu, nawiązując do koncepcji bohaterskiej wyobraźni, opiera się na zasadach:

HEROIZM – jestem  w „porządku” wobec siebie i innych.

MOBILNOŚĆ – cenię  zmianę i poszukiwanie optymalnych rozwiązań.

LOKALNOŚĆ – bazuję  na najbliższych zasobach, tradycjach oraz realnych potrzebach społeczności lokalnej.

INTEGRACJA – jestem otwarty na każdego, niezależnie od jego poglądów, sytuacji społecznej i materialnej, wyznania i narodowości.

PARTYCYPACJA – uczę się zaangażowania społecznego, współtworząc koncepcję Centrum.

DESIGN – stawiam sobie nowe cele, korzystne dla mnie i mojego otoczenia.

WIEDZA – bazuję na wiedzy i wymianie doświadczeń, na których buduję swoje kompetencje.

[Informacje pobrane z : www.centrumzimbardo.pl]

 

Historia powstania i działalności Centrum Zimbardo w Katowicach Nikiszowcu pokazuje, jak ważna jest współpraca i zaangażowanie.

DSC_1784bVV

Otwarcie Centrum Zimbardo w Katowicach Nikiszowcu.  [www.facebook.com/ToInspirePro]

 

W drugiej połowie 2012 roku, dr Agnieszka Wilczyńska podczas międzynarodowego naukowego spotkania z profesorem Zimbardo zaprosiła go do odwiedzenia Polski, w tym zwłaszcza Uniwersytetu Śląskiego. Pierwsza wizyta profesora na Uniwersytecie, była zarazem jego pierwszą wizytą w Katowicach, w związku z czym, ważne stało się pokazanie miasta tak wyjątkowemu Gościowi.

Pierwsze spotkania z Profesorem miały charakter twórczy i przyjacielski. Po Wrocławiu, Katowicach i innych miastach Śląska oprowadzała go zaprzyjaźniona z Profesorem Zimbardo Ewa Kwiatek – studentka ASP w Katowicach, dzięki której Philip Zimbardo spotykał się nieformalnie ze studentami i młodzieżą, pozował do artystycznych zdjęć oraz kolekcjonował wrażenia tworzące obraz lokalnych społeczności.

Guido

Philip Zimbardo zwiedza z Ewą Kwiatek Kopalnię Guido w Zabrzu  www.facebook.com/ToInspirePro

Na szczególną datę 12.12.12, na godz. 12:00 zaplanowano wykład profesora zatytułowany “My journey from understanding evil to inspiring heroism”. Miał on dotyczyć angażowania się w pomaganie innym, działania na rzecz tych którzy są obok nas tzw. lokalnego bohaterstwa, czy po prostu – bycia w porządku wobec siebie i innych. Dlatego też do udziału w wykładzie zaproszone zostały różnego rodzaju organizacje społeczne działające w Katowicach. Jednocześnie Michał Brol, koordynujący w Instytucie Psychologii UŚ przygotowania do wizyty, skontaktował się z Centrum Aktywności Lokalnej w Nikiszowcu, które prowadzone jest przez Stowarzyszenie Fabryka Inicjatyw Lokalnych – to była jedna z propozycji pokazania Profesorowi życia śląskiego miasta. Zamierzeniem było pokazanie Profesorowi jednej z wizytówek Katowic, jaką bez wątpienia jest popularnie nazywana Nikiszem ponad stuletnia górnicza dzielnica. Wizytówkę szczególną nie tylko dlatego, że jest wpisana na listę pomników historii, ale również ze względu na bezpośredni związek z tematem wykładu Profesora Zimbardo. Z jednej strony dzielnica ta jest postrzegana jako miejsce dotknięte skutkami transformacji gospodarczej, a z drugiej strony działające tam stowarzyszenie jest przecież świetnym przykładem lokalnej aktywności i zaangażowania na rzecz mieszkańców. Wkrótce miało się okazać, że coś ważnego jest tam jeszcze do zrobienia.

AADSC_3513-2aFINAABBVV

Profesor Zimbardo w stroju górnika. 11.12.2012  [www.facebook.com/ToInspirePro]

Profesor Zimbardo wraz z Agnieszką Wilczyńską i Szymonem Nawratem – fotografem zaprzyjaźnionym z Instytutem Psychologii, odwiedził Nikiszowiec po raz pierwszy we wtorek 11 grudnia 2012 roku. Wtedy powstało charakterystyczne zdjęcie profesora w stroju górnika, które następnie było rozsyłane przez niego do różnych osób z nim współpracujących.

Stowarzyszenie Fabryka Inicjatyw Lokalnych, którym kieruje Waldemar Jan, z otwartością i sympatią przyjęło dość niespodziewanego Gościa. Osoby pracujące tego dnia w lokalnym punkcie wręcz nie mogły uwierzyć że to właśnie słynny Profesor zawitał w ich progi w zimowe południe.

Profesor był ogromnie zaciekawiony dlaczego właśnie tutaj go przywieziono. Osoby ze Stowarzyszenia starały się przybliżyć Profesorowi specyfikę tego niezwykłego miejsca. Profesor słuchał o niedawnej historii Nikiszowca i reakcjach mieszkańców na zmiany ustrojowe i na bezrobocie. Różne doświadczenia w pracy z młodzieżą dały barwną opowieść, której Profesor dał się ponieść. Pomysł powstania centrum dla młodzieży rodził się mgnieniu oka- w trakcie tego spotkania powstała wizja utworzenia ośrodka w Nikiszowcu, do którego przychodziłaby młodzież odpoczywać, nawiązywać znajomości i rozwijać się. „I tańczyć” – co podkreślał Profesor. Bowiem „młodzież nie potrafi tańczyć i rozmawiać ze sobą” . Wymienialiśmy się pomysłami, a światowej sławy Profesor tworzył coraz to nowe pomysły. Zaproponował wkład finansowy w powstanie Centrum Zimbardo i współpracę z otoczeniem aby wspierać tę inicjatywę.  Okazało się że pomysł zaczął być realizowany już przy kolejnej wizycie kiedy Profesor poznał szefa Stowarzyszenia – Waldemara i wraz z nim przyglądał się Nikiszowi. Odwiedziliśmy wtedy lokalną szkołę oraz oglądaliśmy przez szyby wystawowe opuszczone lokale – szukając dobrego miejsca na przyszłe Centrum. Pomieszczenia kościelnie mimo przychylności księdza nie spełniały bowiem tej funkcji – nie mogły służyć jako miejsce do spontanicznej zabawy a przede wszystkim do korzystania z centrum w różnych porach dni tygodnia.

_DSC9878

Profesor Zimbardo z młodzieżą w Centrum Zimbardo  [www.facebook.com/ToInspirePro]

Autor najpoczytniejszych na świecie książek z psychologii zachwycił się Nikiszowcem, ale przede wszystkim zainteresowała go sytuacja dorastającej tam młodzieży. Stowarzyszenie FIL już wcześniej podejmowało działania na rzecz młodych ludzi – doskonale zatem znało ich sytuację. Dzięki Profesorowi powstało na Nikiszowcu miejsce dla młodzieży, w którym mogliby razem przebywać, słuchać muzyki, uczyć się tańca, grać w gry, zwierać nowe znajomości i bezpiecznie spędzać czas. Jego intencją było stworzenie miejsca, w którym młodzi ludzie mogą się bezpośrednio (a nie poprzez internet czy gry komputerowe) komunikować, wymieniać doświadczeniami, zdobywać nowe zainteresowania i rozwijać pasje. Profesor zaoferował konieczne na początek wsparcie finansowe, ale dał też coś o wiele cenniejszego – swój patronat i osobiste zaangażowanie.

_DSC9887

Profesor Zimbardo z młodzieżą w Centrum Zimbardo  [www.facebook.com/ToInspirePro]

.

Młodzież na Nikiszowcu ma za sobą wiele trudnych doświadczeń. W dobrych czasach gdy ojcowie ich rodzin pracowali w kopalniach – matki zajmowały się dziećmi i prowadzeniem domów.  Zadbane mieszkania, pucowane niemalże codziennie okna z świeżutkimi białymi firankami oraz obiadem o tej samej godzinie każdego dnia – to właśnie Górny Śląsk. Kiedy zamknięto większość kopalń i wręczono zwolnienia grupowe tysiącom górników- górnicze rodziny musiały zmierzyć się w krótkim czasie z szokującą rzeczywistością, w której pracy nie starczało dla wszystkich a przede wszystkim trzeba było ją znaleźć. Wiele osób nie lokowało swoich kilkumiesięcznych odpraw na lokatach w banku – a raczej większość dokonała potrzebnych zakupów do domu i .. pieniądze się skończyły. O pracę zaczęły starać się żony i matki –aby utrzymać rodzinę podejmowały się każdego zajęcia domowego lub usług, sprzątały, pilnowały dzieci zatrudniały się w sklepach jako sprzedawczynie.

_DSC9999

Profesor Zimbardo z wizytą na Nikiszowcu  [www.facebook.com/ToInspirePro]

Kobiety są bardzo przedsiębiorcze na Śląsku, także te młode dziewczyny, które związane są z Centrum od początku. Są teraz głównym motorem podejmowanych działań, obecnie uczestniczą w warsztatach dzięki którym maja nabyć nową wiedzę i rozwinąć różne umiejętności. Zmiana życia większości rodzin dotknęła przede wszystkim dzieci, które zostały zdane same na siebie. Sytuację utrudniło bezrobocie ojców, którzy często nie radzili sobie z kryzysem. Wielu z nich po pierwszej fazie szoku i wyparcia zaczęło przystosowywać się do „nowych” warunków,  odreagowując stres jak większość w  alkoholu – nie mogąc pogodzić się ze zmianą roli zawodowej i rodzinnej.  Młodzież pozostawiona sama sobie spędzała czas coraz częściej na podwórzu niż w domu, w którym o konflikty było coraz łatwiej. Przyjazne „familoki” okazały się swoistym przekleństwem – bowiem architektonicznie zaplanowane budynki mieszkalne – ciasno jeden przy drugim nie przewidują możliwości robienia czegoś więcej w tej dzielnicy niż tylko mieszkania. Poza nimi, w dzielnicy funkcjonują jedynie szkoły, sklepy i kościół – oprócz tego żadnych rozrywek, klubów zainteresowań – ani miejsca do wspólnego spędzenia czasu.  Obserwując młodzież, można by stwierdzić, że żyją z dnia na dzień – dziewczyny czekają na odmianę ich życia- szybkie wyjście za mąż lub „ucieczkę” z Nikiszowca – tam gdzie lepsze perspektywy.  Ale jakie cele chcielibyście osiągnąć? –  pytamy.  Dowiadujemy się, że większość dziewczyn marzy o założeniu rodziny, kilka chciałoby dalej uczyć się – pójść na studia, jedna chciałaby osiągać sukcesy w sporcie. Nie za bardzo wiedzą jak swoje cele mogą osiągnąć.  Młodzież na Nikiszowcu jest chłonna tych nowych doświadczeń, przebywając z nimi mamy wrażenie, że trudno im mówić o swoich dobrych cechach, nie potrafią odkryć potencjału jaki posiadają – wolą mówić o sobie, „że są niecierpliwi, nerwowi, mało odporni na stres” – bo jak tu być odpornymi, skoro „starsi nie radzą sobie z trudnościami życia”.

_DSC0216

Profesor Zimbardo na “Odpuście u babci Anny”. 27.07.2014r. [www.facebook.com/ToInspirePro]

Centrum Zimbardo pełni kilka funkcji: tworzy okazję do uczestniczenia w spotkaniach społeczności, do angażowania się w wydarzenia lokalne ale także otwiera okno na świat zewnętrzny – „zdobędziemy nowe zainteresowania od ludzi, którzy tu przyjeżdżają”  mówi jedna z nich.  Nastolatki są chłonne spotkań – już kolejny weekend spędzają na warsztatach – choć to niełatwa aktywność – ale nabywają nowych kompetencji działania w zespole i odkrywają siebie. Idea HIP jest na tyle istotna a  jednocześnie uniwersalna, że uzasadnienie jej wprowadzenia jest oczywiste nie tylko w tym środowisku ale w każdym miejscu gdzie ludzie żyją ze sobą i uwalniają się ich ludzkie tendencje do rywalizacji, ulegania stereotypom,  braku wiary w istnienie i współdziałanie całej grupy bez wykluczania czy ignorowania tych którzy są inni.Idee HIP służą głównie zapobieganiu krzywdzącym i nietwórczym  zachowaniom społecznym, które jak udowodniły badania naukowe dotyczyć mogą każdego z nas. Teraz może jeszcze za wcześnie by wdrażać tu całościowo projekt HIP- ale z pewnością jego elementy są nieodłączną częścią naszych działań na Nikiszu.

[Autorzy tekstu: Agnieszka Wilczyńska i Michał Brol]

 

………………………………………………………………………………………………………………….

Fundacja Zimbardo Youth Center została założona w 2013 roku i oficjalnie zarejestrowana przez Sąd Rejonowy Katowice-Wschód w styczniu 2014 roku pod numerem KRS 0000494442.
Prezesem ZYC jest Prof. Philip G. Zimbardo.
Vice-Prezesami ZYC są dr Agnieszka Wilczyńska
Waldemar Jan.

Dr Agnieszka Wilczyńska koordynuje działania Projektu Bohaterskiej Wyobraźni,
telefon kontaktowy do Biura Projektu: 32 231 26 90 wew. 24.
Waldemar Jan koordynuje działania Centrum Zimbardo.