">">">">">

Początki Heroic Imagination Project

Trzy dekady po zakończeniu słynnego więziennego eksperymentu stanfordzkiego, który udowodnił, że „przerażająco normalne” osoby mogą popełniać alarmujące okrucieństwa, profesor Philip Zimbardo zakomunikował rzecz całkowicie przeciwną:

„We wszystkich życiowych sytuacjach, Ci sami ludzie mogą stanąć przeciwko złu i zostać Bohaterami”

Myśl tę Profesor Zimbardo zmaterializował poprzez uruchomienie Projektu Bohaterskiej Wyobraźni – Heroic Imagination Project, który wykorzystując własną stronę internetową i programy edukacyjne dla uczniów szkół średnich, stara się rozpowszechnić ideę „bohaterskiej wyobraźni” opierającą się na założeniu, że każdy może stać się bohaterem, wykorzystując do tego swoją wyobraźnię.HIP-Star2

Zamierzeniem projektu jest swoista „demokratyzacja” pojęcia bohaterstwa i pozbawienie go etykiety, że bohaterowie są niemal wyłącznie „niezwykłymi ludźmi”, a zastąpienie go stwierdzeniem, że są to ”zwykli ludzie, którzy w danej sytuacji mogą zrobić niezwykłe rzeczy”.

Pierwotnie, projekt opierał się na współpracy wielu wolontariuszy, a jego finansowanie rozpoczęło się dopiero niedawno, za sprawą wielu osób prywatnych i fundacji. Pieniądze zostały spożytkowane na wynajęcie biura w dzielnicy Presidio w San Francisco i stworzenie strony internetowej zawierającej wyjaśnienie „bohaterskiej wyobraźni”.

Program pilotażowy Heroic Imagination Project rozpoczął się we wrześniu 2009 roku w dwóch amerykańskich szkołach: Arise High School w Oakland, która posiadała małe zasoby i niewielką liczbę uczniów, oraz w Foothill Middle Collage w Los Altos, działającej w środowisku tzw. klasy średniej.

 milgramUczniowie spędzili zimowy semestr na nauce zasad psychologii społecznej, odnoszących się do pojęcia bohaterstwa. Oglądali filmy ze słynnych eksperymentów: badań Stanley’a Miligrama dotyczących posłuszeństwa władzy i pracy „więziennej” Prof. Zimbardo. Poprzez zapoznanie się z podstawową wiedzą psychologiczną młodzież mogła zrozumieć wpływ sytuacji na ich własne zachowanie, a także nauczyć się jak mogą przeciwstawiać się różnego rodzaju wpływom i podejmować niezależne bohaterskie działania.


Wpadliśmy na pomysł, że istnieje rodzaj przycisku – pauzy”, powiedział Clint Wilkins, kierujący wówczas projektem edukacyjnym. „To czego chcemy nauczyć dzieci, to wciskanie przycisku pauzy w ich własnej ścieżce dźwiękowej i używanie tych psychologicznych lekcji, tak aby wypełniali przestrzeń pomiędzy bodźcem a reakcją”.index3


Prof. Zimbardo wyjaśnił, że pierwszy impuls do Heroic Imagination Project zrodził się w 2007 roku i pochodził z jego własnych doświadczeń przy pisaniu książki „Efekt Lucyfera: Dlaczego dobrzy ludzie czynią zło?” oraz uświadomienia sobie, że mechanizmy psychologiczne dotyczące złego zachowania są częściej obiektem badań, aniżeli te związane z dobrym zachowaniem.


Książka to „..piętnaście rozdziałów o okrucieństwie, okrucieństwie, okrucieństwie.. ciągłe zło..”, komentował Prof. Zimbardo.


Poczułem, że potrzebuję zmiany punktu widzenia, a wraz ze mną czytelnik, więc ostatni rozdział jest zasadniczo o dobroci [..] Jego pierwsza część dotyczy tego jak oprzeć się siłom, które pomagamy tworzyć – dehumanizacji, deindywiduacji, posłuszeństwu władzy, dyfuzji odpowiedzialności… i wtedy podczas analizy literatury zdałem sobie sprawę, że nie wiemy prawie nic o bohaterstwie. Nie ma żadnych systematycznych działań.

The-HIP-Community-22


Wiosną następnego roku kalendarzowego uczniowie rozwijali już własne projekty, w celu ćwiczenia swojej „bohaterskiej wyobraźni”. Planowali i identyfikowali tych zwykłych ludzi wokół nich, którzy dokonywali bohaterskich czynów, aby później udokumentować ich historie.


Heroic Imagination Project połączył ponadto uczniów Woodside High School z mieszkańcami Palo Alto’s Sunrise Senior Living [domu dla seniorów –tłum.] w programie TechHeros, w którym uczniowie pomagali osobom starszym zaznajomić się ze współczesną technologią, aby Ci mogli poprawić jakość  życia i dokumentować bogactwo swojej wiedzy.154333_483751974992998_456489113_n
„..jest takie stare indyjskie powiedzenie, które uwielbiam cytować. Nie wiem kto to powiedział, ale uwielbiam jego znaczenie” powiedział Jenny Donegan, menedżer programu TechHeros. Mówi się, że:
„Gdy stary człowiek umiera, to jakby spłonęła biblioteka. Więc jedną z najpiękniejszych rzeczy dotyczących każdego uczestnika programu jest to, że ma on/ona możliwość zostania bohaterem w swoich własnych historiach i w historiach o innych..
Prof. Zimbardo żywi przekonanie, że pojęcie heroizmu – którego w jego odczuciu straciło na wartości w ciągu ostatnich dziesięcioleci – będzie reaktywować się ze zdwojoną siłą.


Bohaterami byli zawsze mężczyźni – wojownicy tacy jak Achilles, Agamemnon, Odyseusz,” mówi prof. Zimbardo – „to eliminuje kobiety, eliminuje młodych ludzi. Bohaterowie wojenni czy filmowi to głównie mężczyźni lub dorośli zabójcy..illus-069

W rzeczywistości, co podkreśla Profesor, nawet współcześni bohaterowie, tacy jak Matka Teresa, Nelson Mandela, Martin Luther King Jr., a nawet Gandhi, są w pewnym sensie nieodpowiednimi bohaterami dla przeciętnych ludzi:
Zorganizowali całe swoje życie wokół służby ludzkości. Dla większości ludzi, to zbyt wielkie poświęcenie.. pierwszy krok to zmiana koncepcji bohaterów..

Nadrzędnym celem jest to, aby zaangażować jak najwięcej ludzi, w każdym mieście i w każdym państwie tak żeby doświadczyli, że pasują do naszej definicji bohaterstwa przekazuje Profesor Zimbardo.

……………………………………………………………………………………………………………..

Wykorzystano oryginalny tekst autorstwa Ellory Israni, za zgodą Prof. Philipa G. Zimbardo
Przekład: Justyna Kapelan
Opracowanie: dr Agnieszka Wilczyńska