">">">">">

Czy bohaterowie się rodzą?

Czy współczesna nauka może pomagać w kreowaniu bohaterów?

To pytanie stoi za Projektem Bohaterskiej Wyobraźni Profesora Zimbardo.

800px-UA93_crash_site_noborder

Cel projektu jest prosty: spożytkować dziesiątki wyników badań eksperymentalnych na przygotowanie kolejnego pokolenia ludzi: wzmacniać dobrych ludzi z taką sama skutecznością z jaka gangi i terroryści szkolą złych.

….

parksNa pierwszy rzut oka, brzmi to jak lekko absurdalne przedsięwzięcie. Bohaterstwo, pomimo wszystko, nie jest pojmowane jako umiejętność, której można się wyuczyć… Zakładamy jednak, że ludzie jak Gandhi, Rosa Parks (amerykańska działaczka na rzecz praw człowieka – przyp. tłum.), czy Todd Beamer (jeden z pasażerów lotu 93, który po porwaniu 11.09.2001 dzięki bohaterskiej postawie pasażerów, rozbił się na polach, a nie jak zamierzali terroryści uderzając w Biały Dom – przyp.tlum.) przejawiają jakieś wartości niematerialne, których reszcie z nas brak…b88c80051b9e381f725526ddb90e4233

Kiedy jesteśmy przestraszeni, jesteśmy też skoncentrowani na sobie, a te dzielne osoby znalazły jednak sposób aby działać, powiedzieć na głos, pomóc innym w potrzebie. To dlatego są bohaterami.

Profesor Zimbardo podkreśla:

„Zbyt długo byliśmy obarczani tym mistycznym widzeniem bohaterstwa. Sądzimy, że bohaterowie są półbogami. Ale nie są. Bohater to zwykły człowiek, który robi coś nadzwyczajnego. Wierzę, że możemy skorzystać z nauki żeby nauczyć ludzi jak to robić.”

Program, który jest kierowany głównie do młodzieży, jest mocno zakorzeniony w wynikach badań psychologicznych ostatnich dekad. Po dokonaniu „ślubowania” bohatera, możemy zauważyć, że publiczne zobowiązanie się do spostrzegania siebie jako bohatera zwiększa rzeczywiście zaangażowanie w działania bohaterskie, wtedy „bohaterowie szkolący się” rozpoczynają naukę.


Lekcje Projektu Bohaterskiej Wyobraźni pokazują takie ludzkie słabości, które pozwalają rozwijać się złu. Młodzież uczy się na przykładowych wynikach badań – na przykład Stanleya Miligrama, którego słynny eksperyment z początku lat 60 poprzedniego stulecia wykazał, że zwykli ludzie są ślepo posłuszni władzy, a wręcz są  w stanie torturować nieznajomych – w tym przypadku elektrycznymi wstrząsami.
Uczestnicy lekcji są  również ostrzegani o istniejącym „efekcie gapia” – czyli niechęci do pomocy osobie w potrzebie, w sytuacji kiedy otaczają nas inni ludzie. To mechanizm większości zgubnych tendencji prowadzący dobrych ludzi na „manowce”.
Kiedy uczestnicy zajęć nauczą bronić się  „przed czarną stroną”, młodzieżowi bohaterowie są kształceni, aby być bardziej empatycznymi. Większość  lekcji bazuje na ćwiczeniach uwrażliwiających na uczucia innych. Adepci uczą się, jak interpretować mikro-fałszywą mimikę i udawany uśmiech, który  wygląda inaczej niż ten prawdziwy.

Kolejne Moduły dotyczą fundamentalnego błędu atrybucji, przeważającego psychologicznego nastawienia, w którym ludzie zaniedbują wpływ kontekstu na zachowanie.

„Jednym z głównych powodów niepomagania innym, jest to, że zakładamy, iż zasługują oni na to co się z nimi stało – że zrobili coś złego. Ale przez większość czasu jest to tylko gra sytuacyjna. Uczymy ludzi, jak nie obwiniać ofiar.”– mówi Profesor Zimbardo.

harry-potter-stone-wand_510Kolejny etap nauczania skupia się na zmaterializowaniu „bohaterskiej wyobraźni”. Młodzież studiuje zachowania innych bohaterów – ich przeszłości i teraźniejszości. Abraham_Lincoln_November_1863 Patrzą na Harry’ego Pottera i Abrahama Lincolna, Achillesa i Martina Luthera Kinga. Zachowanie bohaterów jest mocno uwarunkowane przez otoczenie ale wszyscy jesteśmy jednocześnie „kreatorami”.

 

W projekcie zapewniamy naszym uczniom większa grupę ich bohaterskich rówieśników:

„Wystarczy spojrzeć na eksperyment Miligrama. Każdy używa go jako przykładu, jak źli są ludzie”. Ale dane w rzeczywistości nie są tak przygnębiające. Jeżeli badani obserwują kogoś, kto odmawia ‘zadania’ wstrząsów, wówczas prawie zawsze sami też odmawiają. Bohater kreuje kolejnego bohatera.” – podkreśla Profesor Zimbardo.

pomagamy-innym-2-1-318x-0-Ostatni etap szkolenia Bohatera jest najważniejszy. Uczniowie zaczynają podejmować próby bohaterskiego zachowania w prawdziwym świecie, przekształcają wiedzę i umiejętności zdobyte na lekcjach wprowadzając pozytywne zmiany w swoim środowisku. Rozpoczynają od małych kroczków, ponieważ są instruowani, żeby robić dziennie jedną rzecz, dzięki której ktoś inny poczuje się lepiej. Może to być pozdrowienie dla kierowcy autobusu, pomoc mamie w przygotowaniu obiadu, a także spędzenie czasu z dziadkiem. Celem jest, aby przełamali barierę, która powstrzymuje dobre intencje od ich realizacji.

Chociaż prawdziwi bohaterowie nie raz podejmują wielkie ryzyko, to Profesor Zimbardo podkreśla, że nie można zaczynać od lekkomyślnych aktów altruizmu. Odwaga wymaga praktyki.

Po zakończeniu lekcji bohaterowie są zachęcani do pozostawania w kontakcie poprzez różnego rodzaju sieci społecznościowe i wymieniania się doświadczeniami. Profesor Zimbardo podjął działania związane z monitorowaniem długofalowych efektów projektu, aby aktualizować program nauczania, a tym samym jego wpływ.

SANYO DIGITAL CAMERA

 „Jednym z problemów naszej kultury jest to, że zastąpiliśmy bohaterów celebrytami. Czcimy ludzi, którzy nic nie zrobili. Nadszedł więc czas, aby znów skoncentrować się nad tym co jest ważne, ponieważ potrzebujemy prawdziwych bohaterów bardziej niż kiedykolwiek.”

Facebook[ Polski serwis HIP na portalu Facebook: www.facebook.com/hip.polska ]

 

 

….

——————————————————————————

Wykorzystano oryginalny tekst autorstwa Jonah’a Lehrer’a, za zgodą Prof. Philipa G. Zimbardo
Przekład: Justyna Kapelan
Opracowanie: dr Agnieszka Wilczyńska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *